Hàn Giang (VNTB) Liên tiếp mấy ngày qua người dân ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh đã biểu tình phản đối chính quyền địa phương trong việc kê khai bồi thường từ vụ thảm họa Formosa không thỏa đáng, yêu cầu trả số tiền đền bù của Formosa. Trong số những người biểu tình ấy có không ít người là chủ những cơ sở kinh doanh các mặt hàng hải sản, gần một năm sau thảm họa Formosa, những thiệt hại của họ đến nay vẫn chưa được chính quyền địa phương giải quyết. Các chủ cơ sở lâm vào cảnh nợ nần túng quẩn, không thể tiếp tục làm ăn, khốn khổ kêu trời trời không thấu…
 
Một biên bản kiểm kê hàng thủy sản lưu kho của một cơ sở kinh doanh hải sản ở Lộc Hà (ảnh; người dân cung cấp)
Kẻ trốn nợ, người chờ phá sản
Huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập theo Nghị định số 20/NĐ – CP ngày 07/02/2007 của Chính phủ, trên cơ sở sát nhập 7 xã vùng hạ của huyện Can Lộc và 6 xã vùng biển của huyện Thạch Hà. Là huyện đồng bằng ven biển, phía Đông giáp biển Đông, phía Tây giáp huyện Can Lộc, phía Nam giáp huyện Thạch Hà và Thành phố Hà Tĩnh, phía Bắc giáp huyện Nghi Xuân.
Tổng số dân toàn huyện Lộc Hà hiện tại có khoảng hơn 9 vạn người, biết chịu khó làm ăn, biết bám biển để cải thiện sinh nhai. Theo như những gì Việt Nam Thời Báo trao đổi với người dân thì ở Lộc Hà hiện có khoảng hơn 100 cơ sở kinh doanh các mặt hàng liên quan đến hải sản như cá, tôm, mực, sứa…Cơ sở nào cũng có xây dựng kho đông và kho lạnh để lưu trữ hàng hóa hoặc gom hàng chờ phân bổ đi các nơi, các sản phẩm tươi thì được bỏ vào kho đông, còn các sản phẩm khô thì được cất giữ ở kho lạnh.
Khi thảm họa Formosa vào đầu tháng 04/2016 chưa xảy ra, công việc kinh doanh của những cơ sở khá ổn định, phát đạt nhưng từ khi thảm họa giáng xuống, việc làm ăn hầu hết rơi vào khó khăn, khủng hoảng. Các mặt hàng không bán buôn gì được, nợ nần chồng chất, cuộc sống của người dân đầy những tiếng kêu than, tiếng khóc tiếng thở…
Chia sẻ với Việt Nam Thời Báo, chị Tuyết, là chủ cơ sở kinh doanh các mặt hàng hải sản Ánh Tuyết cho biết tình cảnh công việc làm ở cơ sở của chị sau thảm họa Formosa hiện đang phải đối diện với sự phá sản.
“Hiện tại chổ bọn chị có 27 kho đông, có những kho lớn thì tầm khoảng 20 tỷ đồng và kho nhỏ nào ít nhất cũng tầm 5 tỷ đồng. Hiện tại trong công văn nó chung ra lưu trữ là nói kho đông, kho lạnh mà ở chổ chị, bản thân chị có thêm 9 kho nữa. Kho lạnh là hàng khô, hàng đã sơ chế phơi khô thì theo trong công văn là có nhưng thực tế ở tỉnh mỗi lần đi kiến nghị đến hỏi thì người ta cứ nói chưa đưa vào mục. Cho nên trong lúc này bọn chị, nguồn vốn ngân hàng rồi nợ ngoài nữa, cực lắm chắc phá sản chứ không còn gì hơn nữa cả.”
“Hiện tại bọn chị đã có văn bản kiểm kê, đo đếm và có 6 bộ ngành ký tên, đóng dấu mọi giấy tờ bọn chị còn giữ đây. Thiệt hại riêng bản thân cơ sở nhà chị là trên 82 tấn hàng khô tương đương trên 15 tỷ đồng, từ đó đến giờ đã một năm trời mà bọn chị chưa hề có một xu nào nói về tiền đền bù do Nhà nước đưa hay của Formosa đền bù cả.”
Cũng rơi vào tình cảnh kinh doanh như cơ sở Ánh Tuyết là cơ sở Anh Khẩn. Chị T là chủ cơ sở Anh Khẩn cho biết vốn liếng làm ăn của gia đình và vay nợ khắp nơi phút chốc đã không còn gì hết sau thảm họa Formosa gây ra.
“Nói với con giờ chết là chưa chôn nữa thôi, thảm họa xảy ra có bộ ban ngành về kiểm tra, đo đếm đóng dấu trên đóng dấu dưới mà giờ chưa có cái gì cả. Mình bị thiệt hại nặng nhất mà trong gia đình giờ chưa có cái gì hết.”
“Từ khi làm nghề nghiệp đã 35 năm nay rồi, số tiền gia đình và tiền đi vay ngân hàng cũng độ 750 triệu đồng vào đó, được từng ấy vốn dốc hết vào đó giờ không còn gì cả, hết tất cả chứ không còn gì nữa.”
Có một điểm chung mà chị Tuyết, chị T và một số chủ cơ sở kinh doanh mặt hàng hải sản ở Lộc Hà đã cho Việt Nam Thời Báo biết, mặc dù đã có Quyết định số 1880/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký vào ngày 29/09/2016 về việc: Ban hành định mức bồi thường thiệt hại cho các đối tượng tại các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế bị thiệt hại do sự cố môi trường biển, và Quyết định số 309/QĐ-Ttg ký ngày 09/03/2017 về việc sửa đổi, bổ sung Điều 1 và Khoản 1 Điều 2 Quyết định số 1880/QĐ-Ttg nhưng đến nay các cấp thẩm quyền ở Hà Tĩnh vẫn còn nhọc nhằn trong việc thực hiện giải quyết đền bù cho các cơ sở kinh doanh các mặt hàng hải sản, để cho các chủ cơ sở này đối diện với nguy cơ phá sản và nợ nần chồng chất.
Chị Tuyết cho biết: “Chính quyền hiện nay họ nói giải quyết theo công văn 1880, họ giải quyết hàng tươi trước, tức là hàng ở kho đông còn bọn chị hàng sơ chế, hàng khô cũng là hàng bỏ kho, lưu kho nhưng mà thuộc kho lạnh, người ta nói đang trình Chính phủ do chưa được vào mục. Bọn chị cũng thắc mắc nhiều rồi, trong công văn người ta nói kho đông, kho lạnh chứ người ta không phân biệt hàng khô hay hàng tươi, nói chung ra là lưu trữ”
Nỗi buồn của người kinh doanh hải sản ở Lộc Hà trước đống hàng khô không tiêu thụ được đang chờ ngày hư hỏng (ảnh; người dân cung cấp)
“Hiện tại cơ sở nhà chị chưa hề có một xu nào cả, một đồng cũng chưa có, chỉ là những lời nói cho qua vậy thôi. Một năm qua, bọn chị đã bước đường cùng rồi, hết khả năng rồi”
Và chị T cũng xác định gia đình chưa nhận được một hào nào từ việc đền bù trong khoản tiền 500 triệu USD của Formsoa đã chuyển cho Chính phủ Việt Nam. Làm các thủ tục kê khai thiệt hại đã nộp cho chính quyền địa phương từ rất lâu mà kết quả thì không biết sao.
“Không. Chưa có một lời nào cả mà họ cứ nói mình nộp giấy tờ lên tỉnh, mình nộp lên cả rồi giờ không biết sao nữa.”
“Lên gặp rồi, nói rồi, mình nói với họ bắt chảy nước mắt họ cứ nói không biết sao cả…”
Hàng hóa trong thời điểm thảm họa Formosa đang diễn ra, biển nhiễm độc nên không bán được, cũng chẳng có ai mua nên phải cất kho hoặc nếu hàng tươi thì phải đem tiêu hủy. Hàng cất kho chủ yếu là những hàng khô nhưng để lâu cũng chẳng được. Theo chị Tuyết, nếu đem hàng hư ra đổ xuống biển thì không được phép nhưng đem lên núi đổ thì ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe người dân trong khi chính quyền chưa thấy ban hành quyết định tiêu hủy các mặt hàng khô.
“Hàng tươi đã tiêu hủy…còn hàng khô thì chính quyền họ không quan tâm chuyện lấy mẫu. Chỉ kiểm đếm sau đó độ một tuần rồi yêu cầu mở kho để tiêu thụ. Hàng khô chỉ để được khoảng 3 tháng trong kho lạnh giờ để cả năm trời rồi thì nó mục và tự hủy, đổi màu…”
“Liên hệ bạn hàng khắp nơi cũng rất khó bán người ta không mua, có số công ty mua làm gia súc nhưng số công ty có thương hiệu thì người ta không mua”
Khó khăn giờ các chủ cơ sở kinh doanh chỉ biết kêu trời, hỏi trời có thấu chứ giấy tờ nhờ hỗ trợ đã gửi các cấp chính quyền từ Trung ương rồi bị đẩy về Tỉnh, huyện đã làm hết phương cách mà chẳng thấy gì.
“Bọn chị mong muốn, giờ chưa có nguồn tiền thì người ta ra lệnh tiêu hủy cho chị, trước mắt là đảm sức khỏe cho người dân xung quanh. Mong muốn tiếp nữa là có một văn bản cho bọn chị ứng bao nhiêu đó để mà trả bớt nợ dân, nợ dân gấp năm, sáu lần tiền ngân hàng”- Lời của chị Tuyết.
“Giờ giúp đỡ sao có được hỗ trợ tiền buôn bán để trả nợ, có ngày họ tới dọa không biết chết bao giờ”- Lời của chị T.
Trong khi chị Tuyết kết lời với Việt Nam Thời Báo là hiện tại chị đang phải đi trốn ngày này qua ngày khác để tránh những chủ nợ đến đòi. Còn chị T, những tiếng ho, tiếng thở dài báo hiệu cho tình trạng sức khỏe của chị đang yếu dần vì công việc làm ăn đang rơi vào thế cùng quẩn, bên cạnh đó còn nhiều tiếng than thở của những chủ cơ sở kinh doanh khác ở Lộc Hà. Ngoài chính quyền ra thì còn ai có đủ điều kiện cần thiết để giúp đỡ các chủ cơ sở kinh doanh này? Họ kêu trời mà không biết có thấu hay không?./.
Advertisements