Bùi Quang Vơm
15-2-2016
Quốc hội là nơi thông qua luật và các quyết định liên quan tới những vấn đề quan trọng nhất của đất nước. Nói quan trọng nhất cũng có nghĩa muốn nói cả về lý luận lẫn thực tiễn, là những vấn đề phức tạp nhất, đòi hỏi những tri thức cao nhất. Để đảm bảo được chức năng giám định, thẩm định và phê chuẩn cao nhất các vấn đề hệ trọng nhất liên quan tới vận mệnh đất nước, sinh mệnh của hơn 90 triệu con người, đại biểu quốc hội bắt buộc phải là thành phần ưu tú nhất của đất nước.
Như vậy vấn đề là làm thế nào để chọn được những người thực sự là ưu tú của đất nước, đại biểu và thay mặt người dân tác động trực tiếp tới quá trình hoạch định chính sách, hình thành luật lệ và quy trình ra các quyết định tầm quốc gia.
Mấu chốt của bầu cử là việc hình thành danh sách bầu cử. Chất lượng của danh sách có tính quyết định chất lượng của xã hội, là vì cử tri không thể lựa chọn người ngoài danh sách. Bản chất của nền dân chủ thể hiện ở quy trình hình thành danh sách các ứng viên đưa ra cho cuộc bầu chọn. Ở các nước Dân chủ Tây Âu, danh sách ứng cử vào các cơ quan lập pháp là cuộc chạy đua thật sự của các lực lượng chính trị – xã hội. Mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi tập hợp đều tự lựa chọn để đưa ra những đại diện ưu tú nhất của mình. Không có ai đứng ngoài chỉ định những cá nhân đó. Bất cứ một hành vi tác động có chủ ý đều có thể bị truy tố trước pháp luật. Công việc tổ chức tuyên truyền quảng bá, giới thiệu công khai các ưu thế của mình, vận động để có được nhiều nhất số người ủng hộ, là hoạt động được pháp luật giám sát, nhưng đồng thời bảo hộ.
Nhưng đó là Dân chủ của các nền Dân chủ thực trên thế giới, khác với Dân chủ XHCN (gọi là loại “dân chủ đến thế là cùng”) của Việt Nam. Nền dân chủ này diễn ra trong cái ổ “dưới sự lãnh đạo của đảng”. Quy trình hình thành danh sách bầu cử sẽ diễn ra như sau:
Bước một – Bộ chính trị họp với Mặt trận Tổ Quốc và các đại biểu Quốc hội các đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp triển khai các quyết định của bộ chính trị về cơ cấu, thành phần, về phân bổ số lượng ứng cử viên, trong đó “bảo đảm tỷ lệ người ứng cử là phụ nữ, người dân tộc thiểu số theo đúng quy định của Luật Bầu cử; có tỷ lệ hợp lý đại biểu các tôn giáo, đại biểu tái cử, đại biểu trẻ tuổi, đại biểu là các nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ, đại biểu xuất thân từ công nhân, nông dân, doanh nhân, đại diện các hiệp hội, nghiệp đoàn về các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh”.
Theo BBC ngày 2/02/2016 , “Dự kiến sẽ có khoảng 80 ủy viên Trung ương tham gia Quốc hội khóa 14, theo tin đưa ra bốn tháng trước khi bầu cử. Con số đại diện khối doanh nghiệp sẽ chỉ có bảy người”.
“Tổng số đại biểu Quốc hội khóa 14 sẽ là 500 người. Số lượng đại biểu ở Trung ương là 198 người, tương đương 39,6%; ở địa phương là 302 người, tức 60,4%.”
Như vậy là bầu từ trênh xuống, bầu theo ý định từ bên trên, và bầu theo ý bộ chính trị. Cần có 80 người là uỷ viên trung ương đảng, 198 người là các chức trách các cơ quan trung ương. Còn lại thì cần có đủ cơ cấu người trẻ tuổi, phụ nữ, người là dân tộc thiểu số…cứ như thế thì các đại biểu không là nghị chỉ để gật mới là điều phải thắc mắc.
Bước hai – Mặt trận Tổ quốc tổ chức hiệp thương lần thứ nhất, triển khai chỉ đạo của bộ chính trị, thoả thuận về cơ cấu, thành phần và số lượng người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị được bầu làm đại biểu Quốc hội trên cơ sở dự kiến của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, theo chỉ đạo của Bộ chính trị cùng khóa.
Bước ba – Các cơ quan, tổ chức, đơn vị tiến hành giới thiệu người ra ứng cử. Sau hội nghị này, cơ quan, tổ chức, đơn vị hướng dẫn những người được lựa chọn giới thiệu ra ứng cử làm thủ tục hồ sơ ứng cử theo quy định của pháp luật bầu cử.
Bước bốn, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ hai để thoả thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội.
Hội nghị hiệp thương ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương còn có trách nhiệm xem xét về những người tự ứng cử đại biểu Quốc hội do Uỷ ban bầu cử cấp tỉnh chuyển đến để thoả thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội.
Bước năm, Tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác về những người ứng cử đại biểu Quốc hội.
Bước sáu, Tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ ba để lập danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội.
Có hai bước cần lưu ý, là bước bốn, bước có một nội dung liên quan người tự ứng cử. Ở bước này, hội đồng bầu cử sẽ xem xét các trường hợp tự ứng cử. Người ta sẽ mổ xẻ cơ cấu về ngành nghề, về tuổi tác, về giới tính, đối chiếu với quota chỉ đạo từ trên, và sẽ loại những đối tượng cần loại bằng đủ mọi cách, trước khi đề cập tới trình độ văn hoá, trình độ nghề nghiệp và uy tín xã hội. Đây là bước cố gắng loại các cá nhân tự ứng cử lần thứ nhất.
Lần cố gắng loại ứng cử tự do lần hai và là lần quyết định, là lấy ý kiến tín nhiệm cuả địa phương nơi ứng cử viên sinh sống. Ở bước này, cái thâm hiểm chính là sự giấu mặt của chính quyền, nơi người ứng cử còn có được một chút quyền theo luật pháp, và về khía cạnh nào đó, nhờ thông thạo quyền và luật mà ứng cử viên buộc đại diện chính quyền nhượng bộ. Nhưng khi đối diện với chính những người địa phương được chọn lọc và huấn luyện trước, thì sự việc diễn ra tương tự như kiểu Dư luận viên phá rối biểu tìng, như công an giả dạng côn đồ, người tự ứng cử dễ bị làm nhục, bằng những vu không, khiêu khích, những người bất chấp lý lẽ, bất chấp luật lệ, và phần đông thô lỗ. Người tự ứng cử hoặc không chịu nổi đành từ bỏ, chịu thua cuộc, hoặc rơi vào bẫy khiêu khích bộc lộ sơ hở. Tất cả chỉ để loại được người đó ra khỏi danh sách.
Như vậy, việc dấn thân cho sự nghiệp dân chủ hóa Việt Nam, không những cần sự can đảm, sẵn sàng chịu thiệt thòi trong cuộc sống, mà còn cần biết tự gán ghép mình vào tổ chức, biết tập hợp thành tập thể có hành động thống nhất, có phương pháp và biết tự bảo vệ. Có thể khi hình thành ban vận động và bảo vệ ứng cử tự do, nên tập trung vào những hoạt động sau:
1- Phản đối đòi hủy bỏ lối thiết kế cơ cấu không theo năng lực đại biểu. Vạch rõ âm mưu nghị gật hoá Quốc hội. Phải sát hạch trình độ của đại biểu. Không thể dùng tiền thuế của dân trả cho những kẻ chỉ đến Hội trường Quốc hội để ngủ và để gật.
2- Phản đối định trước số lượng đại biểu trước khi bầu cử. Ở cấp tỉnh có thể tổ chức bầu cử sơ bộ, lấy theo số phiếu tín nhiệm từ trên xuống để chốt danh sách chính thức.
3- Cần có lực lượng ủng hộ ứng cử viên trong hội nghị lấy phiếu tín nhiệm tại địa phương nơi cư trú, phải lật tẩy những kẻ khiêu khích được sắp đặt và huấn luyện trước, biết cách vô hiệu hóa tất cả những trò khiêu khích.
Bầu cử đại biểu Quốc hội là cơ hội sinh hoạt dân chủ hợp pháp duy nhất trong xã hội độc đảng hiện nay tại Việt Nam. Phong trào tự ứng cử hiện nay vừa là một dịp để tập dượt, vừa bồi dưỡng hiểu biết dân chủ cho đông đảo người dân. Chắc chắn nó sẽ bị chính quyền tìm mọi cách phá hoại bằng các chiêu bài ổn định chính trị và trật tự xã hội, tuy rất quen thuộc, nhưng cũng rất hiệu nghiệm. Những người tự ứng cử, trong một nền văn hoá chung về dân chủ còn ở những bước đầu tiên, lại chưa thể có được một tổ chức, chắc không thể tránh được khó khăn, và không dễ dàng đạt được mục tiêu. Nhưng chúng ta luôn là những người chiến thắng.
Hãy tập hợp xung quanh Nguyễn Quang A, ủng hộ tuyệt đối cho ông, và cùng với ông hỗ trợ nhiều nhất cho phong trào.
Hãy hưởng ứng lới khuyến khích của ông:
“Tôi mong có càng nhiều người ra ứng cử tự do càng tốt. Đừng nghĩ đến kết quả ứng cử tự do trong các khóa trước mà nhụt chí. Xã hội loài người vẫn tiếp tục đi về phía trước”.
Advertisements